Dinozaury

Znaleziska

Szczątki dinozaurów są znane ze wszystkich kontynentów. Najstarsze wzmianki pochodzą z Chin (około 300 p.n.e. kronikarz Chang Qu wspomina "kości smoków" z Wucheng w prowincji Sichuan). Opisy pojedynczych kości dinozaurów, przypisywanych smokom i olbrzymom, pochodzą z Anglii (R. Plot 1677, R. Brookes 1763) i New Jersey (1787), a tropów - z Connecticut (P. Moody 1800).

Pierwszymi naukowo opisanymi i formalnie nazwanymi znaleziskami były niekompletne szczątki megalozaura (Megalosaurus, W. Buckland 1824), iguanodona (G. Mantell 1825) i hileozaura (Hylaeosaurus, Mantell 1833) z Anglii, którym 1842 R. Owen nadał nazwę Dinosauria (z greckiego "straszne jaszczury"). Dziewiętnasty wiek przyniósł sporo odkryć dinozaurów (nie zawsze okreslanych od razu jako dinozaury), w Europie (plateozaur, Plateosaurus - Niemcy 1837, cetiozaur, Cetiosaurus - Anglia 1841, odcisk skóry pelorozaura, Pelorosaums - Anglia 1852, szczątki praptaków - Bawaria 1855, 1861, skorupy jaj dinozaurów - Francja 1869, stado iguanodonów w kopalni w Bemissart - Belgia 1885) i Ametyce Pólnocnej (szczególnie w ostatniej ćwierci stulecia w zach. części USA i Kanady), głównie za sprawą spektakularnego współzawodnictwa O.C. Marsha (Allosaurus, Apatosaurus, Dipbdocus, Stegosaurus, Triceratops) i E.D. Copea (Camarasaurus, Coelophysis, Monoclonius), które wznieciło powszechne zainteresowanie. Wyraziło się ono między innymi w powstaniu ekspozycji naturalnej wielkości rzeźb „przedpotopowych jaszczurów" wokół Crystal Pałace w Londynie (rok 1855) oraz w ekspozycji wielkich szkieletów dinozaurów organizowanych przez narodowe muzea przyrodnicze, których rozkwit przypada właśnie na ten okres.

W dwudziestym wieku odkryto nowe znaleziska dinozaurów na wszystkich kontynentach. Oprócz przypadkowych, sporo odkryć zostało dokonanych przez ekspedycje terenowe, na przykład w jurajskich odsłonięciach w Tendaguru (Tanzania) przez ekspedycje niemieckie (1907-12), a także w kredowych odsłonięciach na Gobi przez wyprawy American Museum of Natural History (1922-25 i 1993), sowieckie (1949-55) i Polsko-Mongolskie Wyprawy na Pustynię Gobi (1963-71).

eDinozaury.pl