Dinozaury

Rozmnażanie

Dinozaury rozmnażały się płciowo z zapłodnieniem wewnętrznym i były jajorodne. Jaja, o pojemności od kilkudziesięciu mililitrów do 2 litrów, otaczała twarda skorupa z kalcytu (węglan wapnia) grubości (zależnie od wielkości jaja) od 0,2 do 5 milimetrów, dzięki której zachowały się w stanie kopalnym. Parametry skorupy takie jak grubość, porowatość umożliwiają ocenę warunków inkubacji, ale również ocenienie czasu inkubacji na kilka tygodni (krócej dla mniejszych jaj). Jaja dinozaurów mogły być niemal kuliste (u hadrozaurów i zauropodów) albo silnie wydłużone (u ceratopsów, teropodów), nawet asymetryczne (tępy koniec mieścił przedni koniec zarodka), składane do 30 sztuk w jednym gnieździe. Czynnikiem ograniczającym wielkość jaj była wymiana gazowa (im większe jajo, tym słabszy stosunek powierzchni wymiany gazowej do objętości jaja). Nawet największe dinozaury zaczynały żywot jako nieduże „pisklęta" i osiągały kilkudziesięciotonowe rozmiary dopiero po wielu latach (dojrzałość płciową zyskiwały zapewne po kilku czy kilkunastu latach, osiągnąwszy ok. dwóch trzecich swoich ostatecznych rozmiarów).

Niektóre dinozaury, takie jak hadrozaury, teropody czy ankylozaury były gniazdownikami, inne na przykład ceratopsy, hipsylofodonty - zagniazdownikami. Kolonie lęgowe, zakładane w tym samym miejscu (ale w kolejnych warstwach osadów), odkryto na przykład w stanie Motana, jak również na Gobi. Znany jest przykład dinozaurów wysiadującego jaja - kilka okazów tego samego gatunku - owiraptora z Mongolii zginęło, siedząc na gnieździe.

eDinozaury.pl